Gitaarpickups: van single coil tot humbucker – hoe werkt het eigenlijk?
Een pickup ziet er van buiten vrij eenvoudig uit. Een paar magneetjes, wat koperdraad en een plastic kapje. Toch is het precies dat onderdeel dat de beweging van je snaren omzet in het elektrische signaal waarmee versterker, pedalen en de rest van de keten aan de slag gaan. En zodra je pickups gaat vergelijken, vliegen de termen je om de oren: single coil, humbucker, P90, Alnico, ceramic, 6,2 kΩ, 14 kΩ, wax potted, 4-conductor, rail, stacked, split coil…
Tijd om eens onder dat kapje te kijken.
Hoe werkt een magnetische pickup?
Een traditionele elektrische gitaarpickup bestaat in de basis uit een magneet en een spoel van heel dun koperdraad. De magneet creëert een magnetisch veld rond de stalen snaren. Wanneer een snaar trilt, verandert dat magnetische veld. Die verandering wekt een kleine elektrische spanning op in de spoel. Dat kleine signaal gaat via de elektronica van de gitaar naar de uitgang en vervolgens naar je versterker.
De pickup maakt dus zelf geen geluid. Hij zet de beweging van een magnetiseerbare snaar om in een elektrisch signaal. Daarom werken normale magnetische pickups bijvoorbeeld niet goed met de nylon snaren van een klassieke gitaar. Daarvoor worden andere systemen gebruikt, zoals piëzo-elementen of microfoons.
De anatomie van een pickup
Hoewel pickups enorm kunnen verschillen, kom je steeds dezelfde basisonderdelen tegen. De coil of spoel bestaat uit duizenden windingen zeer dun geïsoleerd koperdraad. Een bobbin houdt die windingen op hun plaats. Eén of meerdere magneten leveren het magnetische veld. Pole pieces concentreren dat veld bij de snaren. Bij sommige pickups zijn de pole pieces zelf magnetisch, bij andere worden stalen pole pieces door een magneet onder de spoel gemagnetiseerd.
Daar omheen kunnen een metalen baseplate, afscherming, kunststof kap, metalen cover en wax of andere stabiliserende materialen zitten.
Een pickup is dus eigenlijk een vrij eenvoudig elektromagnetisch apparaat. De kunst zit in de details.
Single coil
De klassieke single-coil pickup heeft één spoel. Dit type kennen we vooral van Stratocaster- en Telecaster-achtige gitaren.
Single coils staan bekend om een heldere, open en directe klank. Ze geven vaak veel definitie en laten de aanslag duidelijk horen. Het nadeel is dat één spoel ook elektromagnetische storing uit de omgeving kan oppikken. De bekende 50/60Hz-brom is daar een voorbeeld van.
Dat is geen defect. Het hoort in zekere mate bij het ontwerp.
Bij gitaren met meerdere single coils kunnen twee pickups samen soms brom onderdrukken wanneer ze reverse wound/reverse polarity, vaak afgekort tot RWRP, ten opzichte van elkaar zijn uitgevoerd.
Stratocaster-achtige single coils
De bekende Strat-stijl pickup bestaat meestal uit zes magnetische pole pieces die door de bobbin lopen, met de koperdraad daaromheen gewikkeld.
Een traditionele Strat-set heeft drie pickups: neck, middle en bridge. Die hoeven niet identiek te zijn. Een bridgepickup wordt bijvoorbeeld vaak iets sterker gewikkeld om het lagere snaarsignaal bij de brug te compenseren.
Het resultaat is die bekende combinatie van heldere necksounds, scherpe bridgesounds en de typische tussenstanden met hun karakteristieke ‘quack’.
Telecaster-pickups
Een Telecaster-achtige gitaar gebruikt eveneens single coils, maar de constructie is duidelijk anders dan bij een Strat.
De bridgepickup is relatief groot en zit traditioneel in de metalen brugplaat. Vaak heeft hij bovendien een metalen baseplate onder de pickup. De combinatie van pickup, baseplate en metalen brugconstructie draagt bij aan het directe, felle en krachtige karakter dat we met een Telecaster associëren.
De neckpickup is kleiner en heeft traditioneel een metalen cover. Die cover en de constructie beïnvloeden het elektrische gedrag en daarmee ook de klank. Een traditionele Tele-neckpickup klinkt daardoor doorgaans zachter en ronder dan de bridgepickup.
Een Telepickup is dus niet gewoon een Stratpickup met een ander plastic kapje.
P90: single coil met spierballen
De P90 is eveneens een single-coil pickup, maar hij is heel anders opgebouwd dan de smalle Fender-achtige single coil.
Een P90 gebruikt een brede, relatief platte spoel. Onder de spoel zitten doorgaans staafmagneten die stalen schroef-pole-pieces magnetiseren.
Door die brede spoel heeft de P90 een ander elektrisch en magnetisch karakter. Hij klinkt meestal voller en krachtiger dan een traditionele Strat-single-coil, maar behoudt meer openheid en rauwe attack dan veel humbuckers. Je zou hem qua karakter ergens tussen een traditionele single coil en humbucker kunnen plaatsen, al blijft het technisch gewoon een single coil. En ja: een normale P90 kan dus ook brommen.
Soapbar en dogear P90
P90’s bestaan onder andere als soapbar en dogear. Bij een soapbar zitten de bevestigingsschroeven door of naast de pickupbehuizing en wordt de pickup meestal in de body bevestigd. Een dogear heeft uitstekende bevestigingsoren aan de zijkanten. Elektrisch kunnen ze vergelijkbaar zijn, maar mechanisch zijn ze niet zonder meer uitwisselbaar. Let bij vervanging dus goed op afmetingen, montagewijze en hoogte.
Humbucker: twee spoelen tegen de brom
De humbucker werd ontwikkeld om een belangrijk nadeel van de single coil te verminderen: brom. Een traditionele humbucker gebruikt twee spoelen. Door de richting van de windingen en de magnetische polariteit slim tegenover elkaar te zetten, wordt veel storing die beide spoelen oppikken tegen elkaar weggestreept. Het snaarsignaal blijft juist behouden.
Vandaar de naam: hum-bucker – hij ‘bukt’ de hum weg.
Een traditionele humbucker klinkt doorgaans voller, dikker en krachtiger dan een traditionele single coil. Er is meestal meer middengebied en minder scherp hoog. Dat is echter geen natuurwet. Er bestaan heel heldere humbuckers en behoorlijk donkere single coils.
Wat zit er in een traditionele humbucker?
Onder een klassieke humbucker vind je twee spoelen naast elkaar. Vaak heeft één spoel verstelbare schroeven en de andere vaste metalen slugs. Onder de spoelen ligt meestal een staafmagneet. De magnetische energie wordt via de stalen onderdelen naar de pole pieces geleid. Daarom kan het vervangen van alleen de magneet al invloed hebben op het karakter van een pickup.
Alnico magneten
Alnico is een legering op basis van aluminium, nikkel en kobalt, aangevuld met andere elementen. Verschillende Alnico-kwaliteiten worden in pickups gebruikt. Veelvoorkomend zijn onder andere:
Alnico II – vaak geassocieerd met een zachtere attack en warm karakter.
Alnico III – relatief lage magnetische kracht en populair voor bepaalde vintage toepassingen.
Alnico IV – wordt gebruikt wanneer een karakter tussen verschillende klassieke Alnico-types wordt gezocht.
Alnico V – zeer algemeen; stevig laag, duidelijke attack en veel definitie.
Alnico VIII – krachtiger en agressiever, gebruikt in sommige high-output ontwerpen.
Dit zijn globale karakteristieken. Het uiteindelijke resultaat hangt minstens zo sterk af van spoel, windingen, geometrie en de rest van de constructie.
Keramische magneten
Ceramic of keramische magneten zijn eveneens veelgebruikt. Ze kunnen een sterk magnetisch veld leveren en worden daarom vaak toegepast in krachtige pickups, maar ‘ceramic’ betekent absoluut niet automatisch goedkoop, slecht of alleen geschikt voor metal. Een goed ontworpen keramische pickup kan uitstekend klinken. De magneet is slechts één ingrediënt van het recept.
Double rail en blade pickups
In plaats van zes afzonderlijke pole pieces kan een pickup één of meerdere doorlopende metalen rails of blades gebruiken. Bij een double-rail pickup zie je meestal twee smalle rails naast elkaar. Daaronder zitten twee spoelen, zodat het systeem als humbucker kan werken. Een belangrijk voordeel van een rail is dat het magnetische contactgebied doorloopt. Wanneer je een snaar bendt, beweegt die niet van het ene afzonderlijke pole piece weg.
Double-rail pickups worden bovendien vaak gemaakt in het formaat van een normale Strat-single-coil. Zo kun je een humbuckerachtige constructie monteren zonder de gitaar voor een grote humbucker uit te frezen. Ze worden daarom ook wel single-coil-sized humbuckers genoemd.
Stacked humbuckers
Er bestaat nog een manier om twee spoelen in ongeveer het formaat van een single coil te krijgen: stacked pickups. Daarbij liggen de spoelen niet naast elkaar maar boven elkaar. Het doel is meestal om het uiterlijk en een deel van het karakter van een traditionele single coil te behouden, terwijl brom wordt verminderd. Rails en stacked pickups zijn dus beide noiseless/humbucking oplossingen, maar de constructie is verschillend.
DC-weerstand: wat zegt die waarde in kΩ?
Bij pickups wordt bijna altijd een DC resistance, oftewel gelijkstroomweerstand, opgegeven. Bijvoorbeeld:
5,8 kΩ – 7,2 kΩ – 8,5 kΩ – 12 kΩ – 16 kΩ
Deze waarde kun je met een multimeter meten.
DC-weerstand vertelt iets over de spoel, maar wordt heel vaak verkeerd geïnterpreteerd. Een pickup van 14 kΩ is niet automatisch twee keer zo krachtig als eentje van 7 kΩ. De weerstand wordt onder andere beïnvloed door:
- lengte van de koperdraad;
- dikte van de draad;
- temperatuur;
- aantal windingen;
- één of meerdere spoelen;
- manier waarop de spoelen zijn aangesloten.
Gebruik DC resistance daarom vooral om pickups met een vergelijkbare constructie te vergelijken. Het is een aanwijzing, geen vermogensmeter.
Meer windingen: wat gebeurt er?
Wanneer meer draad om de bobbin wordt gewikkeld, neemt normaal gesproken de DC-weerstand toe. Maar er gebeurt meer. Ook de inductantie en de parasitaire capaciteit veranderen. Daardoor verschuift de elektrische resonantie van de pickup. Een overwound pickup heeft daardoor vaak:
- meer output;
- meer middengebied;
- een lagere resonantiefrequentie;
- minder sprankelend hoog.
Daarom klinkt een ‘hot’ bridgepickup vaak dikker dan een vintage-output exemplaar.
Maar alleen het getal in kΩ vertelt je niet het hele verhaal.
Inductantie: de interessante waarde die minder vaak genoemd wordt
Een pickup is een spoel en heeft daarom inductantie, uitgedrukt in Henry (H).
Inductantie is voor het klankgedrag eigenlijk bijzonder belangrijk. Samen met weerstand, capaciteit van de pickup, gitaarbedrading, potmeters en kabel bepaalt die mede waar de resonantie van het systeem terechtkomt.
Twee pickups met dezelfde DC-weerstand kunnen een heel verschillende inductantie hebben en dus totaal anders klinken.
Daarom is:
8 kΩ = 8 kΩ
maar beslist niet:
8 kΩ = dezelfde klank.
Resonantiefrequentie en frequentierespons
Pickups versterken niet iedere frequentie even sterk.
Een passieve magnetische pickup heeft een karakteristieke frequentierespons met meestal een resonantiepiek. De positie en hoogte van die piek hebben grote invloed op wat wij als helder, warm, scherp, open of middig ervaren.
Een hogere resonantie kan bijdragen aan een helderder karakter. Een lagere resonantie geeft vaak meer nadruk aan middenfrequenties en een donkerder of voller karakter.
Maar de pickup staat niet alleen.
De uiteindelijke frequentierespons wordt ook beïnvloed door:
- volume- en tonepotmeters;
- tonecondensator;
- kabelcapaciteit;
- versterkeringang;
- positie van de pickup;
- hoogte ten opzichte van de snaren.
Een pickup heeft dus niet één magische ‘frequentie waarop hij klinkt’.
Het is een compleet systeem.
Welke koperdraad zit in een pickup?
Pickupspoelen gebruiken extreem dun koperdraad. Veelgebruikte maten zijn bijvoorbeeld AWG 42, 43 en 44.
Hoe hoger het AWG-getal, hoe dunner de draad.
AWG 42 wordt veel gebruikt voor traditionele pickups. Met dunnere AWG 43 of 44 kun je meer windingen op dezelfde beschikbare ruimte krijgen.
Dunnere draad heeft per meter meer weerstand.
Daardoor kun je ook hier niet simpelweg twee pickups vergelijken op basis van DC-weerstand.
Een 10 kΩ pickup gewikkeld met AWG 43 is elektrisch iets anders dan een 10 kΩ pickup met AWG 42.
De isolatielaag om de koperdraad
De duizenden windingen in een pickup mogen elkaar elektrisch natuurlijk niet rechtstreeks raken. Daarom heeft het koperdraad een microscopisch dunne isolatielaag.
Historisch en tegenwoordig worden verschillende coatings gebruikt, waaronder:
Plain Enamel – bekend van veel vintage pickupconstructies.
Heavy Formvar – sterk geassocieerd met bepaalde klassieke Fender-achtige pickups.
Polyurethane / poly – moderne en veelgebruikte draadisolatie.
Polyester en vergelijkbare moderne coatings – eveneens gebruikt afhankelijk van draadfabrikant en toepassing.
De isolatie bepaalt mede hoeveel ruimte een winding inneemt en beïnvloedt daardoor indirect de geometrie en capaciteit van de spoel.
Maar verwacht niet dat het woord Formvar op zichzelf automatisch vintage magie uit een pickup laat ontsnappen.
Het complete ontwerp telt.
Scatter wound en machine wound
Bij een perfect regelmatig gewikkelde spoel liggen de windingen zeer georganiseerd naast en boven elkaar.
Bij scatter winding wordt de draad minder regelmatig over de bobbin verdeeld.
Handgewikkelde pickups worden vaak met scatter winding geassocieerd, hoewel ‘hand wound’ meestal betekent dat een machine de bobbin ronddraait terwijl een persoon de draad met de hand geleidt.
Scatter winding beïnvloedt de manier waarop de windingen onderling liggen en daarmee onder andere de capaciteit van de spoel.
Het kan dus elektrisch verschil maken.
Maar een slordig gewikkelde pickup is niet automatisch een goede pickup en een nauwkeurig machinaal gewikkelde pickup is niet automatisch saai.
2-draads pickups
Een eenvoudige single coil heeft elektrisch een begin en einde van de spoel en kan dus met twee aansluitdraden worden aangesloten.
Ook veel traditionele humbuckers worden naar buiten uitgevoerd met twee geleiders: hot en ground. De verbinding tussen de twee spoelen is dan intern gemaakt.
Dat is prima wanneer je de humbucker gewoon als humbucker wilt gebruiken.
Wil je meer schakelmogelijkheden, dan wordt vieraderige bedrading interessant.
4-draads humbuckers
Bij een 4-conductor humbucker worden het begin en einde van beide spoelen afzonderlijk naar buiten gevoerd.
Daardoor kun je met schakelaars of push-pull potmeters verschillende configuraties maken.
Bijvoorbeeld:
Series – de normale humbuckerschakeling; beide spoelen achter elkaar.
Parallel – beide spoelen blijven actief maar worden parallel aangesloten; meestal helderder en minder krachtig.
Coil split – één spoel wordt uitgeschakeld.
Phase switching – spoelen of pickups kunnen elektrisch uit fase worden gezet.
Soms is er daarnaast nog een vijfde, blanke draad voor afscherming en massa.
Belangrijk: kleurcodes zijn niet universeel.
De rode draad van merk A hoeft absoluut niet dezelfde functie te hebben als de rode draad van merk B.
Controleer dus altijd het aansluitschema van de fabrikant.
Coil split is niet hetzelfde als coil tap
Deze twee termen worden vaak door elkaar gebruikt.
Bij een coil split schakel je één spoel van een humbucker uit. Je houdt dan één actieve spoel over.
Bij een echte coil tap wordt een aftakking ergens halverwege één spoel gebruikt. Daarmee kun je kiezen tussen bijvoorbeeld een deel van de windingen of de volledige spoel.
Dat zijn technisch twee verschillende dingen.
Veel gitaristen zeggen ‘coil tap’ terwijl ze eigenlijk ‘coil split’ bedoelen.
Nu weet jij beter en kun je daar op feestjes enorm populair mee worden.
Serie en parallel
Een traditionele humbucker heeft zijn twee spoelen meestal in serie.
Het signaal gaat door spoel één en vervolgens door spoel twee. Dat levert de bekende volle humbuckersound.
Bij parallel blijven beide spoelen actief en blijft de bromonderdrukking mogelijk behouden, maar het elektrische gedrag verandert.
De klank wordt meestal:
- helderder;
- dunner;
- opener;
- lager in output.
Parallel kan daarom een interessant alternatief zijn voor coil splitting wanneer je een helderder geluid wilt maar de hum-cancelling eigenschap wilt behouden.
Pickupfase
Wanneer twee pickups tegelijk worden gebruikt, is hun elektrische en magnetische fase belangrijk.
Zet je één pickup elektrisch uit fase met een andere, dan worden bepaalde frequenties gedeeltelijk tegen elkaar weggestreept.
Dat levert de karakteristieke dunne, nasale out-of-phase sound.
Bij één pickup op zichzelf heeft het omdraaien van de twee aansluitingen meestal weinig hoorbaar effect. Het wordt interessant wanneer die pickup samen met een andere wordt gebruikt.
Wax potting
Een pickup bestaat uit duizenden windingen en allerlei onderdelen die mechanisch kunnen trillen.
Wanneer die beweging door de pickup zelf wordt opgepikt en opnieuw versterkt, kan ongewenste microfonische feedback ontstaan.
Daarom worden veel pickups wax potted.
De pickup wordt behandeld met een wasmengsel dat in kleine ruimtes tussen onderdelen en windingen trekt. Daardoor kunnen onderdelen minder gemakkelijk meetrillen.
Voor high-gain toepassingen is dat vaak prettig.
Sommige vintage-georiënteerde pickups worden juist niet of heel licht gepot omdat spelers een zo levendig mogelijke respons zoeken.
Een ongepotte pickup is dus niet automatisch slecht. Maar een extreem microfonische pickup naast een luid versterkte speaker kan een bijzonder enthousiaste relatie met feedback beginnen.
Metalen covers
Een metalen humbuckerkap is niet alleen decoratie.
Het materiaal van de cover kan het elektromagnetische gedrag van de pickup beïnvloeden. Daarom worden bijvoorbeeld nickel silver covers gewaardeerd omdat ze relatief weinig ongewenste demping van hoge frequenties veroorzaken vergeleken met sommige andere metalen.
Ook de dikte en constructie spelen mee.
Het verschil is meestal subtiel, maar bij pickups zijn veel kleine verschillen samen precies waar het om draait.
Pickuphoogte
Voordat je een pickup vervangt omdat hij te zacht, te hard of te dof klinkt: pak eerst een schroevendraaier.
De afstand tussen pickup en snaar heeft namelijk behoorlijk veel invloed.
Dichter bij de snaar: doorgaans meer output en een directere respons.
Verder van de snaar: minder output en vaak wat opener of zachter.
Te dichtbij is niet automatisch beter.
Sterke magneten kunnen de beweging van de snaar beïnvloeden. Vooral bij bepaalde single coils kan een extreem kleine afstand problemen veroorzaken met sustain, intonatie of vreemde boventonen.
Pickuphoogte is dus een gratis afstelling. Gebruik hem.
Bridge- en neckpickups
De snaar beweegt bij de hals veel verder heen en weer dan vlak bij de brug.
Een neckpickup krijgt daardoor van nature een sterker en voller snaarsignaal.
Daarom wordt een bridgepickup vaak anders ontworpen:
- meer windingen;
- andere magneet;
- andere pole spacing;
- soms een hogere output.
Zo kunnen bridge en neck qua volume beter bij elkaar passen.
Dat verklaart ook waarom je niet iedere pickup zomaar optimaal van neck naar bridge kunt verplaatsen.
F-spacing en Trembucker
Bij humbuckers moet de afstand tussen de pole pieces ongeveer aansluiten bij de positie van de snaren.
Gitaren met bepaalde tremolo- en bredere brugconstructies hebben bij de brug een grotere snaarafstand.
Daarvoor bestaan humbuckers met bredere pole spacing.
Je ziet hiervoor termen als F-spaced en Trembucker, afhankelijk van de fabrikant.
Een normale humbucker werkt vaak nog steeds wanneer de snaren niet exact boven het midden van de pole pieces lopen, maar bij aanschaf is het verstandig de spacing te controleren.
Actieve pickups
Tot nu toe hebben we het vooral over passieve pickups gehad.
Een actieve pickup bevat elektronica die met een batterij wordt gevoed. Het pickupgedeelte en de ingebouwde voorversterker kunnen daardoor anders worden ontworpen dan bij een volledig passief systeem.
Actieve pickups kunnen onder andere bieden:
- hoge en consistente output;
- lage uitgangsimpedantie;
- minder gevoeligheid voor kabelcapaciteit;
- veel controle over ruis;
- een zeer voorspelbare respons.
Ze gebruiken vaak andere potmeterwaarden dan passieve pickups, bijvoorbeeld 25K in plaats van 250K of 500K.
Passieve en actieve pickups zijn dus niet altijd zomaar één-op-één uitwisselbaar zonder ook naar de rest van de elektronica te kijken.
En dan de basgitaar
De natuurkunde van een bass pickup is in principe dezelfde als bij elektrische gitaar, maar de constructies zijn vaak anders.
Precision Bass – split coil
De klassieke P-Bass pickup bestaat uit twee delen.
Ieder deel registreert een aantal snaren en samen vormen ze een hum-cancelling systeem.
Daarom heet dit een split-coil pickup.
De bekende P-Bass sound is krachtig, stevig in het middengebied en werkt uitstekend in een bandmix.
Het is een prachtig voorbeeld van een pickup die er op het eerste gezicht uit ziet als twee pickups, maar elektrisch als één systeem werkt.
Jazz Bass pickups
Een traditionele J-Bass heeft twee lange, smalle single-coil pickups.
Solo kunnen traditionele exemplaren dus brom oppikken.
Wanneer beide pickups volledig open staan en correct tegenover elkaar zijn uitgevoerd, kan de gemeenschappelijke storing grotendeels worden onderdrukt.
De neckpickup klinkt doorgaans voller en ronder. De bridgepickup heeft meer midden, definitie en dat typische knorrende karakter.
Door de twee volumes te mengen krijg je een enorm bruikbaar klankbereik.
Noiseless Jazz Bass pickups
Omdat een traditionele Jazz Bass single coils gebruikt, bestaan er allerlei noiseless varianten.
Die kunnen bijvoorbeeld gebruikmaken van:
- stacked coils;
- side-by-side coils;
- andere hum-cancelling constructies.
Het doel is de karakteristieke J-Bass respons zoveel mogelijk te behouden terwijl brom wordt verminderd.
Music Man-stijl humbuckers
De grote pickup die je bij veel Music Man-achtige bassen ziet, is een humbucker.
De twee spoelen en grote pole pieces leveren een krachtige en directe sound.
Afhankelijk van de bedrading kunnen dergelijke pickups soms serie, parallel en andere schakelopties bieden.
Soapbar bass pickups
Bij moderne bassen kom je vaak rechthoekige soapbar pickups tegen.
Let op: ‘soapbar’ beschrijft hier vooral de vorm van de behuizing.
Binnenin kan van alles zitten:
- één spoel;
- twee spoelen;
- split coils;
- blades;
- actieve elektronica.
Aan de buitenkant zie je dat niet altijd.
Een bass-soapbar is dus niet automatisch hetzelfde concept als een P90 soapbar voor gitaar.
Pole pieces of blades op bas?
Ook bass pickups kunnen afzonderlijke pole pieces of doorlopende blades gebruiken.
Blades zijn handig bij verschillende snaarafstanden en brede bends zijn op bas natuurlijk minder belangrijk dan op gitaar.
Bij vijf- en zessnarige bassen kan een doorlopend magnetisch systeem bovendien praktisch zijn omdat de pickup niet afhankelijk is van één specifieke pole-piece spacing.
Output: meer is niet altijd beter
Een high-output pickup kan een versterker harder aansturen en gemakkelijker oversturing veroorzaken.
Dat kan precies zijn wat je wilt.
Maar hogere output gaat vaak samen met veranderingen in frequentierespons, dynamiek en helderheid.
Een vintage-output pickup kan juist opener en dynamischer reageren.
Daarom is de vraag niet:
“Welke pickup heeft de meeste output?”
maar:
“Welke pickup past bij de gitaar, versterker en muziek?”
Welke pickup moet ik kiezen?
Een paar eenvoudige uitgangspunten helpen.
Heldere, open en dynamische klank: kijk naar traditionele single coils of pickups met een relatief lage tot gemiddelde output.
Vol, krachtig en weinig brom: een traditionele humbucker is een logisch vertrekpunt.
Single-coil formaat maar minder brom: kijk naar rails, stacked of andere noiseless ontwerpen.
Rauw, open en dik zonder klassieke humbuckersound: P90.
Telecaster twang: gebruik echte Tele-achtige pickups; vooral de bridgeconstructie speelt een belangrijke rol.
Veel schakelmogelijkheden: kies bij een humbucker bij voorkeur een uitvoering met vieraderige aansluitkabel.
Vintage bas: P-Bass split coil, traditionele J-Bass pickups of bijvoorbeeld passende flatwound-vriendelijke ontwerpen.
Moderne krachtige bas: humbuckers, soapbars en eventueel actieve systemen bieden veel mogelijkheden.
Waar moet je op letten bij het bestellen?
Controleer niet alleen of er ‘humbucker’ of ‘single coil’ op de verpakking staat. Let ook op afmetingen en montage, bridge- of neckpositie, snaarafstand/pole spacing, magneettype, aantal aansluitdraden, DC-weerstand en – wanneer opgegeven – inductantie en resonantiefrequentie. Kijk of de pickup passief of actief is en welke potmeterwaarden worden aanbevolen.
Wil je coil split, serie/parallel of fase kunnen schakelen? Kies dan een pickup waarvan de spoelaansluitingen afzonderlijk bereikbaar zijn.
En vergeet de meest eenvoudige vraag niet:
past hij daadwerkelijk in het gat van je gitaar?
Met een bovenfrees kun je vrijwel ieder pickup-probleem oplossen, maar het is een vrij drastische manier om er na aankoop achter te komen dat je niet goed hebt gemeten.
Tot slot
Een pickup is veel meer dan een magneet met een rolletje koperdraad.
De uiteindelijke klank ontstaat uit een combinatie van spoelvorm, aantal windingen, draaddikte, draadisolatie, inductantie, weerstand, magneetmateriaal, magnetische sterkte, pole pieces, covers, bedrading, potmeters, kabelcapaciteit en de positie onder de snaar.
Daarom vertellen termen als Alnico V, 12 kΩ of hand wound op zichzelf nooit het hele verhaal.
Gebruik specificaties om te begrijpen en te vergelijken, maar kies uiteindelijk met je oren.